پروتوتایپ در Figma چگونه ساخته می‌شود؟

نخستین بار که Figma را برای ساخت یک Prototype قابل تست باز کردم، فکر می‌کردم کار ساده‌ای در پیش دارم. سه ساعت بعد، تازه فهمیدم Frame با Group چه تفاوتی دارد و چرا ارتباطاتم بین صفحه‌ها کار نمی‌کند. آن تجربه به من یاد داد که Figma مثل هر ابزار حرفه‌ای دیگری، قواعد مشخصی دارد که رعایت آن‌ها سرعت کار را چند برابر می‌کند. این مقاله، همان قواعد را به‌ترتیب واقعی ساخت یک Prototype کاربردی مرور می‌کند.

چرا Figma به ابزار پیش‌فرض پروتوتایپینگ تبدیل شده است؟

پیش از ورود به جزئیات عملی، باید بدانیم چرا Figma در سال‌های اخیر به انتخاب اول اکثر تیم‌های محصول تبدیل شده. سه ویژگی اصلی این ابزار را از سایرین متمایز می‌کند.

ویژگی اول، یکپارچگی طراحی بصری و Prototype در یک محیط است. در ابزارهای نسل قبل، طراحی بصری و ساخت Prototype در دو محیط جدا انجام می‌شد. این جدایی، باعث می‌شد که هر تغییر بصری، نیازمند بازسازی Prototype باشد. در Figma، این دو لایه در یک محیط قرار گرفته‌اند و هر تغییر بصری، به‌طور خودکار در Prototype بازتاب پیدا می‌کند.

ویژگی دوم، همکاری بلادرنگ است. چند عضو تیم می‌توانند همزمان روی یک فایل کار کنند و تغییرات هرکدام بلافاصله برای دیگران قابل مشاهده است. این ویژگی در تیم‌های دورکار و پروژه‌های با زمان محدود، ارزش بالایی دارد. برای آشنایی کلی با این ابزار، پیشنهاد می‌کنم ابتدا Figma چیست و چرا محبوب است؟ را بخوانید.

ویژگی سوم، اکوسیستم افزونه‌ها و قابلیت‌های جدید است. Figma به‌طور مرتب قابلیت‌های جدیدی مثل Variables، Dev Mode و Interactive Components منتشر می‌کند که ساخت Prototype‌های پیشرفته‌تر را ممکن می‌سازد. این مسیر توسعه فعال، این ابزار را به یک پلتفرم تبدیل کرده است، نه فقط یک نرم‌افزار طراحی.

نکته مهمی که در پروژه‌های واقعی دیده‌ام: Figma اگرچه در نگاه اول به‌عنوان ابزار طراحی بصری شناخته می‌شود، اما قابلیت‌های Prototyping آن به‌اندازه‌ای گسترده است که در پروژه‌های مختلف، از Prototype‌های ساده کلیک‌پذیر تا Prototype‌های تعاملی پیچیده در آن ساخته می‌شود. تفاوت این دو نوع Prototype در تفاوت پروتوتایپ low-fidelity و high-fidelity با جزئیات آمده است.

در Figma، Prototype نتیجه بصری کار نیست؛ نتیجه ساختاردهی درست در لایه‌های پایین‌تر است.

پیش‌نیازهای ساخت Prototype در Figma

پیش از ورود به محیط Prototype، باید چند تصمیم پایه گرفته شود. بدون این تصمیم‌ها، Prototype شما یا ناقص می‌ماند یا در ادامه کار نیاز به بازسازی دارد.

تصمیم اول، هدف Prototype است. آیا Prototype برای تست با کاربر ساخته می‌شود یا برای ارائه به ذی‌نفعان؟ اگر برای تست کاربر است، باید واقعیت‌گرایی در رفتار اولویت داشته باشد. اگر برای ارائه است، باید وضوح پیام اولویت داشته باشد. هدف، سطح وفاداری و انتخاب نوع Transition را مشخص می‌کند.

تصمیم دوم، سطح وفاداری است. در Figma می‌توان از Prototype ساده با صفحه‌های خام تا Prototype High-fidelity با تعاملات کامل ساخت. انتخاب سطح نامناسب، معمولاً به هدر رفتن زمان در یک سمت یا ناکافی بودن Prototype در سمت دیگر منجر می‌شود. برای درک تفاوت سطوح، مرور انواع پروتوتایپ در طراحی کدامند؟ کمک می‌کند.

تصمیم سوم، ساختار فایل است. Figma اجازه می‌دهد صفحات متعدد در یک فایل داشته باشید. تقسیم فایل به صفحات مختلف برای Wireframe، Design System، Prototype و Archive، نظم فایل را در طول پروژه حفظ می‌کند و کار را برای اعضای جدید تیم آسان‌تر می‌کند. در پروژه‌های بزرگ، این نظم، تفاوت بین یک فایل قابل مدیریت و یک فایل درهم را می‌سازد.

تصمیم چهارم، سطح دسترسی تیم است. Figma اجازه می‌دهد سطح دسترسی هر عضو تنظیم شود. برای Prototype، معمولاً دسترسی Edit برای تیم طراحی و دسترسی View برای ذی‌نفعان مناسب است. این تنظیمات باید از ابتدا مشخص شود، نه در میانه پروژه.

Frames، Components و Auto Layout: پایه ساختار

قلب ساخت Prototype در Figma، درک درست سه مفهوم پایه است: Frame، Component و Auto Layout. بدون این درک، Prototype ساخت می‌شود اما با ساختار نامنظمی که در ادامه پروژه، دردسرساز است.

Frame چیست و چه تفاوتی با Group دارد؟

Frame در Figma یک کانتینر مستقل است که می‌تواند نقش صفحه، Section یا کارت را بازی کند. تفاوت آن با Group در این است که Frame می‌تواند به‌عنوان نقطه شروع Prototype باشد، در حالی که Group فقط یک دسته‌بندی از لایه‌ها است. برای ساخت Prototype، همیشه از Frame استفاده کنید، نه Group.

هر Frame می‌تواند به‌عنوان یک صفحه مستقل در Prototype تعریف شود. یعنی اتصال بین دو Frame، معادل حرکت بین دو صفحه است. اگر از Group استفاده کنید، نمی‌توانید بین آن‌ها اتصال تعریف کنید و در نهایت مجبور به بازسازی ساختار می‌شوید.

Components و نسل جدید ساختار

Components در Figma، اجزای قابل استفاده مجدد هستند. یک دکمه یا کارت یا فرم را یک بار می‌سازید و در همه‌جا استفاده می‌کنید. تغییر در Component اصلی، به‌طور خودکار به همه نمونه‌ها منتقل می‌شود. این ویژگی، نگهداری Prototype در طول پروژه را چند برابر ساده‌تر می‌کند.

در ساخت Prototype، Components نقش مهمی در تعاملات دارند. اگر می‌خواهید یک دکمه در حالت‌های مختلف رفتار متفاوتی داشته باشد، با Variants می‌توانید این را در یک Component بگنجانید. اصول طراحی Component‌ها در سیستم طراحی چیست و چرا مهم است؟ با جزئیات آمده است.

Auto Layout و ساختار واکنش‌گرا

Auto Layout قابلیتی در Figma است که به Frame‌ها اجازه می‌دهد به تغییر اندازه محتوا واکنش نشان دهند. اگر یک Frame با Auto Layout تعریف شود، با اضافه شدن متن یا تغییر اندازه عنصر، Frame به‌طور خودکار اندازه‌اش را تنظیم می‌کند. این ویژگی در ساخت Prototype‌های پویا حیاتی است.

در پروژه‌های واقعی، Prototype‌هایی که بدون Auto Layout ساخته می‌شوند، معمولاً در تست کاربر با مشکلاتی مثل سرریز متن یا جابه‌جایی عناصر مواجه می‌شوند. این مشکلات گرچه در Prototype ساده قابل چشم‌پوشی‌اند، اما در تست کاربر روی تجربه واقعی اثر می‌گذارند. راهنمای تفصیلی Auto Layout در ابزارهای پروتوتایپینگ کدامند؟ آمده است.

Variants و Interactive Components

Variants یکی از قابلیت‌های کلیدی Figma است که ساخت Prototype‌های تعاملی را ساده می‌کند. با Variants، می‌توانید برای یک Component چند حالت مختلف تعریف کنید: حالت عادی، حالت Hover، حالت فعال، حالت غیرفعال. سپس در Prototype، اتصال به یک حالت خاص یا دیگری تعریف می‌کنید.

Interactive Components قابلیت جدیدتری است که به Component‌ها امکان می‌دهد بدون نیاز به تعریف اتصالات مستقل، به تعامل کاربر واکنش نشان دهند. اگر یک دکمه به‌عنوان Interactive Component تعریف شود، با کلیک روی آن در Prototype، به‌طور خودکار به حالت بعدی می‌رود. این سادگی، ساخت Prototype‌های پیچیده را سریع‌تر می‌کند.

در پروژه‌های واقعی، ترکیب Variants و Interactive Components به چند مزیت می‌رسد. اول، Prototype سریع‌تر ساخته می‌شود چون اتصالات پیچیده لازم نیستند. دوم، Prototype قابل نگهداری‌تر است چون تغییر در Component، به‌طور خودکار در همه‌جا اعمال می‌شود. سوم، Prototype واقعی‌تر به‌نظر می‌رسد چون تعاملات طبیعی‌تر پیاده‌سازی می‌شوند.

نکته مهمی که در پروژه‌های تیم‌های حرفه‌ای دیده‌ام: استفاده از Variants پیش از ساخت Prototype، هزینه‌ای ناچیز دارد اما در کل زمان پروژه، تفاوت بزرگی می‌سازد. تیم‌هایی که ساختار Components را در همان ابتدا درست می‌چینند، در Prototype‌های بعدی سریع‌تر عمل می‌کنند. اصول این رویکرد در چگونه هویت بصری قوی بسازیم؟ با مثال آمده است.

ورود به حالت Prototype و تعریف اتصالات

حالا به قلب فرآیند می‌رسیم: ساخت واقعی Prototype در Figma. ورود به این مرحله، در نوار سمت راست Figma با تغییر تب از Design به Prototype انجام می‌شود. پس از ورود، می‌توانید اتصالات بین Frame‌ها و تعاملات را تعریف کنید.

تعریف اتصال بین دو Frame

برای تعریف اتصال، روی یک عنصر (مثلاً یک دکمه) کلیک کنید و از دایره آبی‌رنگ کنار آن، به سمت Frame مقصد بکشید. Figma به‌طور خودکار یک اتصال با تنظیمات پیش‌فرض ایجاد می‌کند. سپس می‌توانید تنظیمات را در پنل سمت راست تغییر دهید.

نکته مهم در این مرحله، انتخاب درست Trigger یا محرک تعامل است. Figma چند نوع Trigger دارد که هرکدام برای سناریوی خاصی طراحی شده. Trigger On Click برای دکمه‌ها، On Drag برای کشیدن، While Hovering برای شناور بودن و After Delay برای زمان‌بندی مناسب است.

سلسله‌مراتب اتصالات

در Prototype‌های پیچیده، سلسله‌مراتب اتصالات اهمیت بالایی دارد. اگر ترتیب تعریف اتصالات درست نباشد، تعاملات در Prototype به‌صورت غیرمنتظره رخ می‌دهند. قاعده من این است که ابتدا اتصالات اصلی صفحه (بین Frame‌ها) تعریف شوند، سپس اتصالات جزئی (درون یک Frame) و در آخر اتصالات شرطی.

در پروژه‌های واقعی، Prototype‌هایی که اتصالاتشان نامنظم است، در تست کاربر گیج‌کننده به نظر می‌رسند. کاربر نمی‌داند کجا کلیک کند و رفتار Prototype نامنظم است. ترتیب درست اتصالات، این مشکل را از ابتدا حذف می‌کند.

انواع Transition و انتخاب درست آن

Transition در Figma، نوع حرکت بین دو Frame است. انتخاب درست Transition، تفاوت بین یک Prototype روان و یک Prototype مصنوعی را می‌سازد. Figma چند نوع Transition ارائه می‌دهد که هرکدام در سناریوی خاصی مناسب است.

Transition نوع Instant یا فوری، بلافاصله بین دو Frame جابه‌جا می‌شود. این نوع برای تغییرات ناگهانی مثل باز شدن یک مودال یا تغییر وضعیت مناسب است. Transition نوع Dissolve، با کمرنگ‌شدن از یک Frame به دیگری می‌رود و برای تغییرات ملایم مناسب است. Transition نوع Move In و Move Out، برای جابه‌جایی جهت‌دار مناسب است و حس حرکت ایجاد می‌کند. Transition نوع Smart Animate، تغییرات را بین دو Frame به‌صورت انیمیشنی منتقل می‌کند و برای تعاملات پیچیده که در آن‌ها عناصر جابه‌جا می‌شوند ایده‌آل است.

در پروژه‌های واقعی، انتخاب Transition باید بر اساس رفتار طبیعی سیستم عامل یا پلتفرم هدف باشد. اگر Prototype برای موبایل Android است، رفتار Transition باید نزدیک به Material Design باشد. اگر برای iOS است، باید نزدیک به Human Interface Guidelines باشد. این تطبیق، Prototype را واقعی‌تر می‌کند و بازخورد کاربر را دقیق‌تر.

نکته مهم درباره Smart Animate: این Transition قدرتمندترین و در عین حال پیچیده‌ترین نوع Transition در Figma است. برای استفاده درست از آن، باید عناصر بین دو Frame نام‌گذاری یکسانی داشته باشند. Figma از طریق نام‌گذاری عناصر، حرکت آن‌ها را تشخیص می‌دهد. اگر عناصر بدون نام یکسان بین دو Frame جابه‌جا شوند، Smart Animate آن‌ها را به‌عنوان عناصر مختلف تشخیص می‌دهد و انیمیشن غیرمنتظره‌ای ایجاد می‌شود.

Overlays و تعاملات مودال

Overlay در Figma، نوعی از Frame است که روی Frame فعلی نمایش داده می‌شود، بدون جایگزینی آن. این نوع تعامل، برای ساخت مودال، منوی کشویی و Tooltip استفاده می‌شود.

برای ساخت یک Overlay، ابتدا Frame را با تنظیمات Overlay تعریف کنید. سپس Position آن را روی Center یا Top یا Bottom قرار دهید. در آخر، اندازه و موقعیت Overlay را تنظیم کنید. Figma اجازه می‌دهد Overlay در گوشه‌ای از صفحه قرار گیرد و با انیمیشن از آن نقطه باز شود.

Overlayها در تست کاربر، به‌ویژه در صفحات فروشگاهی و پنل‌های داخلی، تجربه واقعی‌تری ایجاد می‌کنند. اگر Prototype بدون Overlay ساخته شود، کاربر برای باز کردن یک مودال باید به صفحه جدید برود که رفتار واقعی نیست. اصول استفاده از Overlay در چگونه یک پروتوتایپ موثر بسازیم؟ با مثال آمده است.

نکته فنی مهم درباره Overlayها: اگر Overlay در Background صفحه قرار گیرد، برای بستن آن باید تعامل On Click در پس‌زمینه تعریف شود. بدون این تنظیم، کاربر در Prototype نمی‌تواند مودال را ببندد. همچنین، اگر Overlay دارای محتوای پویا باشد، باید Auto Layout در آن تعریف شود تا با محتوای متغیر درست رفتار کند.

Scroll، Fixed و Position در Prototype

یکی از جنبه‌هایی که در Prototype‌های ساده کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد، تنظیمات Scroll است. در Figma، هر Frame می‌تواند به‌عنوان Scrollable تعریف شود. این ویژگی، Prototype را به یک تجربه واقعی نزدیک‌تر می‌کند.

سه نوع Scroll در Figma وجود دارد: Vertical (عمودی)، Horizontal (افقی) و Both (هر دو). انتخاب نوع Scroll به محتوای Frame بستگی دارد. برای صفحات معمول، Vertical مناسب است. برای گالری‌ها و Sliderها، Horizontal. برای نقشه‌ها و بوم‌های بزرگ، Both.

Fixed در Figma به‌معنای عناصری است که در طول اسکرول ثابت می‌مانند. برای هدر و فوتر، این تنظیم حیاتی است. اگر هدر در طول اسکرول جابه‌جا شود، Prototype تجربه واقعی سایت را شبیه‌سازی نمی‌کند. تنظیم Fixed Position در Frame، این مشکل را حل می‌کند.

نکته پیشرفته‌تر، Position Absolute در Figma است. اگر یک عنصر Position Absolute داشته باشد، موقعیت آن نسبت به والد تنظیم می‌شود، نه نسبت به Frame کلی. این تنظیم برای Floating Action Button یا عناصر شناور مفید است. استفاده درست از این تنظیمات، Prototype را در تست کاربر واقعی‌تر می‌کند و بازخورد دقیق‌تری می‌دهد.

Variables و Prototype پویا

Variables یکی از جدیدترین قابلیت‌های Figma است که امکان ساخت Prototype‌های پویا و شرطی را فراهم می‌کند. این قابلیت، Prototype را از یک سری اتصالات ثابت به یک مدل داده‌ای تبدیل می‌کند که به تغییرات ورودی واکنش نشان می‌دهد.

Variables در سه سطح قابل استفاده هستند. سطح اول، Design Tokens است که برای تعریف رنگ، فاصله و تایپوگرافی استفاده می‌شود. سطح دوم، Component Properties است که برای تعریف حالت‌های مختلف یک Component. سطح سوم، Interactive Variables است که برای تعریف حالت‌های پویا در Prototype استفاده می‌شود.

در پروژه‌های واقعی، Variables امکان ساخت Prototype‌هایی را فراهم می‌کند که در آن‌ها کاربر می‌تواند حالت‌های مختلف را تغییر دهد. مثال کاربردی: Prototype حالت تاریک و روشن که کاربر می‌تواند بین آن‌ها جابه‌جا شود. یا Prototype چندزبانه که کاربر می‌تواند زبان را تغییر دهد. این نوع Prototype، در تست کاربر بازخورد دقیق‌تری تولید می‌کند.

نکته مهم این است که Variables در Figma هنوز قابلیت نسبتاً جدیدی است و در بعضی سناریوها محدودیت دارد. برای مثال، امکان محاسبات پیچیده یا شرط‌های تو در تو محدود است. برای Prototype‌های بسیار پیچیده، ممکن است نیاز به ابزارهای تخصصی‌تر مثل Framer باشد. مقایسه این دو در تفاوت فیگما و ادوبی XD چیست؟ با جزئیات آمده است.

Smart Animate، Delay و Triggerهای پیشرفته

برای ساخت Prototype‌های حرفه‌ای، باید با سه قابلیت پیشرفته Figma آشنا باشید: Smart Animate، Delay و Triggerهای پیشرفته. این سه، تفاوت بین یک Prototype معمولی و یک Prototype حرفه‌ای را می‌سازند.

Smart Animate که پیش‌تر توضیح داده شد، به Figma اجازه می‌دهد تغییرات بین دو Frame را با انیمیشن منتقل کند. برای استفاده حرفه‌ای از آن، باید عناصری که می‌خواهید انیمیشن داشته باشند، در هر دو Frame نام یکسان داشته باشند. بهترین روش برای این کار، استفاده از Component‌ها است که نام‌گذاری خودکار دارند. علاوه بر این، تنظیم Duration و Easing در Smart Animate اهمیت بالایی دارد. Duration کوتاه (۲۰۰ تا ۳۰۰ میلی‌ثانیه) برای تعاملات سریع و Duration بلند (۵۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌ثانیه) برای تعاملات نمایشی مناسب است.

Delay در Figma برای زمان‌بندی تعاملات استفاده می‌شود. اگر می‌خواهید یک تعامل بلافاصله بعد از بارگذاری صفحه اتفاق بیفتد، از After Delay استفاده می‌کنید. این قابلیت برای ساخت Prototype‌های آموزشی یا نمایشی مفید است. همچنین، می‌توانید برای عناصر مختلف در یک Frame، Delayهای متفاوت تعریف کنید تا ترتیب ظاهر شدنشان را کنترل کنید.

Triggerهای پیشرفته شامل On Drag، While Pressing و Mouse Enter است. On Drag برای اسلایدرها و کشیدن کارت‌ها استفاده می‌شود. While Pressing برای فشردن و نگه داشتن. Mouse Enter برای شناور بودن. ترکیب این Triggerها امکان ساخت Prototype‌های بسیار واقع‌گرایانه را فراهم می‌کند. اصول تعاملی این Triggerها در آموزش پروتوتایپ در فیگما با مثال آمده است.

Dev Mode و تحویل Prototype به توسعه‌دهنده

یکی از مزایای کلیدی Figma در سال‌های اخیر، Dev Mode است که تحویل طراحی و Prototype به توسعه‌دهنده را ساده‌تر می‌کند. این حالت، اطلاعات فنی مورد نیاز توسعه‌دهنده را در کنار طراحی نمایش می‌دهد.

Dev Mode در سه سطح ارائه می‌دهد. سطح اول، اطلاعات CSS برای هر عنصر است که شامل رنگ، فونت، فاصله و سایر خصوصیات است. سطح دوم، کد قابل کپی است که برای پیاده‌سازی سریع‌تر مفید است. سطح سوم، امکان اندازه‌گیری و مقایسه فاصله‌ها است که برای ساخت دقیق طراحی کمک می‌کند.

در پروژه‌های تیمی، Dev Mode یک زبان مشترک بین طراح و توسعه‌دهنده ایجاد می‌کند. توسعه‌دهنده دیگر لازم نیست از طراح بپرسد چه فاصله‌ای بین دو عنصر است یا چه رنگی برای یک دکمه استفاده شده. این شفافیت، تعداد جلسه‌های هماهنگی را کاهش می‌دهد و سرعت تحویل را بالا می‌برد.

نکته مهم درباره Dev Mode این است که این قابلیت مکمل Prototype نیست، بلکه جایگزین بخشی از تعاملات بین طراح و توسعه‌دهنده است. Prototype برای تست کاربر و کسب بازخورد استفاده می‌شود، Dev Mode برای تحویل دقیق طراحی. در پروژه‌های حرفه‌ای، هر دو در کنار هم استفاده می‌شوند. اصول این تعامل در ابزارهای پروتوتایپینگ کدامند؟ با جزئیات آمده است.

Prototype برای کشف حقیقت درباره کاربر است، Dev Mode برای انتقال دقیق این کشف به توسعه است؛ این دو، مکمل یکدیگرند نه جایگزین.

اشتباهات رایج در ساخت Prototype با Figma

در پروژه‌های واقعی، پنج اشتباه رایج در ساخت Prototype با Figma دیده‌ام که هرکدام می‌تواند کل کار را بی‌اثر کند.

اشتباه اول، استفاده از Group به‌جای Frame. اگر Prototype را با Group بسازید، نمی‌توانید بین صفحات اتصال تعریف کنید و مجبور به بازسازی می‌شوید. همیشه از Frame استفاده کنید، حتی اگر ابتدا طولانی‌تر به نظر برسد. این اشتباه در پروژه‌های تازه‌کار بسیار رایج است و اصلاح آن زمان‌بر است.

اشتباه دوم، عدم استفاده از Auto Layout. اگر Frame‌ها با Auto Layout تعریف نشوند، با تغییر محتوا به‌هم می‌ریزند. این مشکل در Prototype با محتوای ثابت دیده نمی‌شود اما در Prototype با محتوای متغیر بسیار مشهود است. تفاوت این دو در تست کاربر، تفاوت بین یک Prototype قابل اعتماد و یک Prototype شکننده است.

اشتباه سوم، انتخاب Transition نامناسب. اگر برای همه تعاملات از یک نوع Transition استفاده کنید، Prototype مصنوعی به نظر می‌رسد. انتخاب Transition باید بر اساس رفتار طبیعی و پلتفرم هدف انجام شود. همین اصل در تفاوت میان Prototype ساده و حرفه‌ای نقش کلیدی دارد.

اشتباه چهارم، عدم ساختاردهی نام‌گذاری. اگر لایه‌ها و Frame‌ها نام‌گذاری درستی نداشته باشند، در Prototype‌های پیچیده پیدا کردن عناصر و اصلاح اتصالات زمان‌بر می‌شود. همچنین، Smart Animate برای تشخیص حرکت عناصر، به نام‌گذاری یکسان وابسته است. نام‌گذاری درست، بهره‌وری تیم را در طول پروژه چند برابر می‌کند.

اشتباه پنجم، نداشتن Preview در دستگاه واقعی. بسیاری از تیم‌ها Prototype را فقط در محیط Figma تست می‌کنند. اما رفتار واقعی Prototype در موبایل با دسکتاپ فرق دارد. توصیه من این است که Prototype را در Figma Mirror یا روی موبایل با اپ Figma باز کنید و در شرایط واقعی تست کنید.

اشتباه ششم که در پروژه‌های اخیر زیاد دیده‌ام، عدم توجه به حالت دستگاه (Device Frame) است. اگر Prototype برای موبایل ساخته می‌شود، باید در Device Frame مناسب باز شود، نه در دسکتاپ. این تنظیم، در رفتار Transition و Scroll اثر می‌گذارد و Prototype را واقعی‌تر می‌کند. اصول تست Prototype در تست پروتوتایپ با کاربران چگونه انجام می‌شود؟ با جزئیات آمده است.

پرسش‌های پرتکرار درباره پروتوتایپ در Figma

آیا Figma برای ساخت Prototype‌های پیچیده کافی است؟

برای اکثر پروژه‌های وب و اپلیکیشن، Figma کافی است. با قابلیت‌های جدید مثل Variables و Interactive Components، مرزهای Figma گسترش یافته است. اما برای Prototype‌هایی که نیاز به منطق شرطی پیچیده یا محاسبات دارند، ابزارهای تخصصی‌تر مثل Framer ممکن است مناسب‌تر باشند. مقایسه این دو در فیگما یا اسکچ کدام بهتر است؟ آمده است.

چطور Prototype در Figma را برای تست کاربر آماده کنیم؟

سه گام پیشنهاد می‌کنم. اول، Prototype را در حالت Present باز کنید. دوم، آن را در دستگاه هدف (موبایل یا دسکتاپ) با اندازه‌های واقعی تنظیم کنید. سوم، لینک اشتراک‌گذاری را برای کاربر ارسال کنید، نه لینک فایل Figma. این رویکرد، تجربه کاربر را واقعی‌تر می‌کند و از باز شدن ناخواسته تنظیمات Figma جلوگیری می‌کند.

آیا Prototype در Figma روی موبایل قابل تست است؟

بله، با اپ Figma Mirror یا با مرورگر موبایل. اپ Figma Mirror تجربه بهتری فراهم می‌کند چون در حالت تمام‌صفحه نمایش می‌دهد. برای تست دقیق، توصیه می‌کنم Prototype را در دستگاه واقعی با اندازه‌های فیزیکی Frame تنظیم کنید.

چطور از Prototype در Figma برای توسعه‌دهنده خروجی بگیریم؟

از Dev Mode استفاده کنید. در این حالت، لینک اشتراک‌گذاری برای توسعه‌دهنده، اطلاعات CSS هر عنصر را نشان می‌دهد. همچنین می‌توانید Dev Mode را با Prototype ترکیب کنید تا توسعه‌دهنده هم اطلاعات فنی و هم تعاملات را در یک محیط ببیند. این ترکیب، سرعت تحویل را چند برابر می‌کند.

آیا می‌توان Prototype Figma را به کد تبدیل کرد؟

بله، با افزونه‌هایی مثل Anima و Locofy. این ابزارها Prototype را به کد HTML/CSS یا React تبدیل می‌کنند. کیفیت کد خروجی به پیچیدگی Prototype بستگی دارد. برای Prototype‌های ساده، کد خروجی قابل استفاده است. برای Prototype‌های پیچیده، کد خروجی نقطه شروع خوبی برای توسعه است اما نیاز به بازبینی دارد.

چطور سرعت ساخت Prototype در Figma را بالا ببریم؟

سه راهکار پیشنهاد می‌کنم. اول، ساخت Design System پیش از شروع Prototype. دوم، استفاده از قالب‌های آماده (Community Files) به‌جای ساخت از صفر. سوم، یادگیری میان‌بُرهای صفحه‌کلید که در Figma بسیار مفید هستند. این سه راهکار در پروژه‌های واقعی، زمان ساخت Prototype را تا نیمی کاهش می‌دهند.

آیا می‌توان Prototype Figma را با داده واقعی تست کرد؟

Figma امکان اتصال مستقیم به API را ندارد. اما می‌توانید داده‌های واقعی را در Frame‌ها کپی کنید و Prototype را با محتوای واقعی بسازید. رویکرد توصیه‌شده من، ساخت Prototype با محتوای نزدیک به داده واقعی است، نه متن‌های جایگزین Lorem Ipsum. این رویکرد، تست کاربر را واقعی‌تر می‌کند و بازخورد دقیق‌تری تولید می‌کند.

آنچه پیش از تحویل Prototype باید چک کنید

پیش از این‌که Prototype خود را به تیم یا کاربران تحویل دهید، فهرست زیر را مرور کنید. این فهرست، از تجربه پروژه‌های متعدد استخراج شده و در پیشگیری از اشتباهات رایج کمک می‌کند.

اول، بررسی اتصالات. همه اتصالات اصلی و فرعی تعریف شده باشند و در جریان تست، رفتار منطقی داشته باشند. اتصالات بی‌ربط یا اتصالات شکسته را حذف کنید. دوم، بررسی Transitionها. برای هر تعامل، Transition مناسب انتخاب شده باشد و تنظیمات Duration و Easing درست باشند. سوم، بررسی Responsive بودن. Prototype در اندازه‌های مختلف دستگاه (موبایل، تبلت، دسکتاپ) درست نمایش داده شود.

چهارم، بررسی محتوای واقعی. متن‌های Prototype از Lorem Ipsum پر نشده باشند و محتوایی نزدیک به داده واقعی داشته باشند. پنجم، بررسی Performance. Prototype در حالت Present با سرعت مناسب بارگذاری شود و Transitionها روان اجرا شوند. ششم، بررسی دسترس‌پذیری. رنگ‌ها و فاصله‌ها با استانداردهای دسترس‌پذیری هم‌راستا باشند.

هفتم و مهم‌تر از همه، بررسی هدف. آیا Prototype واقعاً به هدف اصلی خود می‌رسد؟ آیا برای تست کاربر آماده است یا فقط یک نمایش بصری؟ اگر پاسخ منفی است، برگردید و بخش‌های لازم را اصلاح کنید. این بازبینی، در پروژه‌های واقعی معمولاً نیم ساعت زمان می‌برد اما در جلسه تست کاربر، چند برابر زمان صرفه‌جویی می‌کند.

نکته پایانی از تجربه خودم: در پروژه‌های تیمی، توصیه می‌کنم Prototype را حداقل یک بار قبل از تحویل به کاربر، به یکی از اعضای تیم که در ساخت آن شرکت نداشته، بدهید و ببینید رفتارش چه تفاوتی با انتظار شما دارد. این تست داخلی، بیش از نیمی از مشکلات قابل مشاهده را آشکار می‌کند و در جلسه تست کاربر، شما با Prototype پخته‌تری حاضر می‌شوید.

اگر در ساخت Prototype با Figma به نکته‌ای برخورده‌اید که در این مقاله نبوده، به‌خصوص اگر ترفند یا رویکرد خاصی برای افزایش سرعت کار پیدا کرده‌اید، خوشحال می‌شوم آن را در دیدگاه‌ها بخوانم. تجربه‌های عملی طراحان واقعی، از هر مستندات رسمی برای بهبود فرآیند آموزنده‌ترند. 🎨